Brama Brandenburska - najważniejszy symbol Berlina i Niemiec

Brama Brandenburska (Brandenburger Tor)

- najważniejszy symbol Berlina i Niemiec

Nie sposób być w Berlinie i nie zobaczyć tego zabytku! Brama znajduje się przy popularnym placu Paryskim (Pariser Platz). Zbudowana w latach 1788–1791 na zlecenie króla Fryderyka Wilhelma II jako brama miejska wieńcząca aleję Unter den Linden.

Zaprojektowana przez Carla Gottharda Langhansa w stylu wczesnoklasycystycznym. Na szczycie znajduje się kwadryga 5-metrowa rzeźba uskrzydlonej bogini zwycięstwa Wiktorii (pierwotnie Eirene – bogini pokoju), kierującej rydwanem zaprzężonym w cztery konie. Wymiary: Wysokość ok. 26 m, szerokość 65,5 m.

Budowla była wzorowana na ateńskich propylejach (rodzaj budowli z kolumnami). Miało to również wymowę symboliczną - król Pruski widział w siebie w roli drugiego Peryklesa, a swój sojusz z Holandią i Wielką Brytanią jako nowy Związek Morski. Jednak ze względu na zupełnie inną funkcję bramy konieczne były pewne zmiany. Co więcej, architekt Carl Gotthard Langhans nigdy nie widział Aten i opierał się jedynie na dostarczonych mu rysunkach i opisach. Zrezygnowano więc z charakterystycznego frontonu oraz dodano znacznie więcej światła między kolumnami.

Co ciekawe, środkowe przejście zarezerwowane było dla króla (później cesarza) i jego rodziny. Przejechać nim mogli również ambasadorowie (jednak wyłącznie raz, gdy przybywali z listami uwierzytelniającymi) oraz członkowie rodu Pfuel - była to nagroda dla byłego premiera Prus, Ernsta von Pfuel, za sprowadzenie kwadrygi z powrotem z Paryża. Mieszkańcy mogli korzystać jedynie z bocznych przejść.

Brama Brandenburska to jeden z najważniejszych symboli Berlina. Obecna na pocztówkach, magnesach, obrazach i licznych fotografiach - na trwale wpisała się w miejski krajobraz. Jej historia sięga XVII wieku i odzwierciedla burzliwe dzieje miasta oraz Europy.

Brama Brandenburska do dziś pozostaje ikoną Berlina i przypomnieniem o historii podzielonego, a następnie zjednoczonego miasta.

W 1806 roku rzeźba została zabrana przez Napoleona do Paryża jako symbol zwycięstwa nad Prusami. Pozostało jedynie metalowe podparcie rzeźby, które berlińczykom kojarzyło się z ostrzem wbitym w ich ukochaną bramę. Napoleon zamierzał postawić posąg na nowym łuku triumfalnym, ale swojego projektu nigdy nie zrealizował. Po jego klęsce kwadrygę sprowadzono do Berlina w kilku skrzyniach, a wiozące je powozy witane były w niemieckich miastach przez wiwatujące tłumy. Dokonano również drobnych zmian w projekcie - najważniejszą było wyrzeźbienie nowego znaku zwycięstwa (wieniec laurowy zmieniono na dębowy oraz dodano krzyż żelazny). Obecne aquilium wykonał słynny architekt Karl Friedrich Schinkel.

Kwadryga przetrwała do roku 1945, kiedy to została zniszczona podczas bitwy o Berlin. Kopię wykonano w roku 1957, ale władze komunistyczne nakazały skuć "symbole pruskiego militaryzmu" czyli żelazny krzyż i orła. Oba elementy zostały przywrócone podczas remontu w 2002 roku.

W pobliżu Bramy Brandenburskiej nie znajduje się stały pomnik żydowskiego świecznika, czyli menory. Duża, dziesięciometrowa menora jest tam ustawiana i zapalana corocznie z okazji żydowskiego święta Chanuka (Hanukkah), zazwyczaj w grudniu.