Na Solnych Bagnach w Kołobrzegu

Ekopark Wschodni Kołobrzeg,

czyli na Solnych Bagnach w Kołobrzegu

Kołobrzeg to nie tylko miasto z błękitnym morzem i białym piaskiem, ale także bogactwo zieleni wokół. Niezwykłe bogactwo i różnorodność drzew porastających kołobrzeskie parki i lasy zachwyca każdego, kto tylko zechce poznać to piękne miasto. Wszak to właśnie w Lesie Kołobrzeskim, na wschód od centrum, przez wieki rósł najstarszy dąb w Polsce. Dziś niezwykłą osobliwością przyrodniczą jest kołobrzeskie Solne Bagno. 

Czym jest Solne Bagno?
Solne Bagno to niecka słonawych torfowisk, wchodzących w skład Ekoparku Wschodniego.  Zajmuje on 381 hektarów powierzchni i stanowi olbrzymie skupisko roślinności odpornej na zasolenie, co jest unikatem w skali całego kraju. Skąd pochodzi ta „słoność”? Na pewno nie w wyniku przenikania słonawej wody morskiej w głąb lądu, lecz ze źródeł solankowych, znajdujących się pod powierzchnią.

Gdzie znajduje się Ekopark Wschodni?
Ekopark Wschodni przylega do północno – wschodniej granicy miasta. Już za sanatorium Arka rozpościerają się podmokłe tereny, z których wyłaniają się stare, zniekształcone przez silnie wiejące wiatry, drzewa. Północną granicę tworzy wybrzeże Morza Bałtyckiego. Ekopark Wschodni rozpościera się wzdłuż wybrzeża na długości ok. 3 km, a jego wschodnią granicą jest dzielnica Kołobrzegu – Podczele. Od południa park ograniczony jest drogą DK 11, łączącą Kołobrzeg z Koszalinem.

Flora i fauna Ekoparku Wschodniego
W wyniku silnych wiatrów sztormowych i podtopień, stojąca tu przez większą część roku woda, osłabia system korzeniowy drzew, które wyginają się i przewracają, tworząc bardzo często finezyjne kształty. Tu, jak i w południowej części Ekoparku, znajdują się drzewa liściaste, takie jak buki zwyczajne czy dęby. Niektóre z nich są olbrzymie i mają ponad 150 lat. Nierzadko porośnięte są bluszczem pospolitym, wiciokrzewem pomorskim czy powojnikiem pnącym.

Podążając ścieżką spacerową wzdłuż wybrzeża, zmienia się nieco krajobraz Solnego Bagna. W środkowej części uroczyska znajdują się torfowiska niskie, porośnięte wierzbami, trzciną, turzycą. Natomiast wał wydmowy, oddzielający Ekopark Wschodni w Kołobrzegu od plaży, porastają m.in. sosny karłowate. Występują tu zarośla rokitnika zwyczajnego i wierzby piaskowej. Pływacz zachodni, kruszczyk rdzawoczerwony, podkolan biały, krwawnik kichawiec czy rzeżucha łąkowa, to tylko cześć roślinek, które możemy odnaleźć na terenie Ekoparku Wschodniego w Kołobrzegu. Dawniej występował tu również, obecnie wymarły w Polsce, dereń szwedzki. Rosną tu również rzadko spotykane grzyby, m.in. smardz jadalny.

Na terenie Ekoparku Wschodniego w Kołobrzegu zimują kołobrzeskie łabędzie. Budują tutaj swoje gniazda. Solne Bagno to miejsce rozrodu 117 gatunków ptaków. To ostoja dla tak cennych gatunków jak orlik pospolity, perkoz rdzawoszyi, bąk i żuraw. Ponadto gniazduje tu jastrząb gołębiarz, myszołów zwyczajny, zniczek i sieweczka obrożna. Na terenie Solnego Bagna swoje siedliska mają: kormoran czarny, biegus rdzawy, biegus zmienny, dzwoniec, szczygieł, trznadel, potrzeszcz czy łyska. Ekopark Wschodni w Kołobrzegu jest również żerowiskiem dla wielu ptaków wędrownych.

Solne Bagno jest domem tysięcy żab (traszki zwyczajnej, grzebiuszki ziemnej, ropuchy szarej, żaby moczarowej, śmieszki, trawnej czy wodnej) i wielu gadów (jaszczurki żyworodnej, zaskrońca zwyczajnego i żmii zygzakowatej).

Katastrofa ekologiczna w „Ekoparku Wschodnim”
To niezwykłe uroczysko oddziela od plaży bardzo wąski i niski wał wydmowy o wysokości od 2 do 5 metrów powyżej poziomu plaży. Niestety tak niestabilna, naturalna bariera narażona jest na przerwanie w wyniku nie tylko wysokiego stanu morza, ale również podnoszenia się poziomu wody w torfowisku. Woda w torfowisku znajduje się na poziomie do 0,7 do 1,2 metra n.p.m., przesiąka przez podłoże wału i przenika w osady plaży.

Jak zwiedzać Ekopark Wschodni?
Przez lata tereny Ekoparku były niedostępne dla turystów. Obecnie przez Ekopark Wschodni w Kołobrzegu przebiega trasa pieszo – rowerowa, która uważana jest za jedną z najpiękniejszych tras w Polsce. Z drewnianych pomostów można podziwiać uroki tego niesamowitego miejsca. Od kołobrzeskiego mola do Ekoparku spacerek zajmuje ok. 1 godz. Warto jednak ją pokonać, ponieważ trasa jest niezwykle malownicza. Z jednej strony co chwila wyłania nam się plaża, pokryta w niewielkiej części różnokolorowymi kamieniami, z drugiej zaś towarzyszy nam niesamowity świat przyrody, eksplodujący feerią barw i głosów.

Niestety w 2010 roku miała tu miejsce katastrofa ekologiczna. W wyniku nagromadzenia się wód roztopowych, doszło tu do przerwania wału wydmowego i szybkiego wypływu wód z Solnego Bagna. Zaledwie z ciągu miesiąca odwodniły się mokradła i rozpoczął się proces przesuszania wierzchnich warstw torfu. Spowodowało to odsłonięcie i zniszczenie gniazd z lęgami gęgaw i żurawi. Doszło do zniszczenia miejsc rozrodu, złożonych jaj płazów i gadów. 

Ponad dziewięć miesięcy trzeba było czekać, na reakcję władz. Początkowo strażacy układali worki z piaskiem, jednak te zabiegi na nic się zdały. Dopiero pod koniec 2010 roku Urząd Morski przeprowadził odpowiednie prace. Nie tylko odbudowany  został wał odgradzający Solne Bagno od plaży, ale wzniesiona została również ścianka Larsena, która ma zapobiegać podobnym wydarzeniom w przyszłości.